Funkcje wychowawcze czasu wolnego dziecka

Funkcja rozrywkowa polega na dostarczaniu sobie różnego rodzaju atrakcji, przygody, rozrywki, czegoś, co jest wypełnione radością, emocjami a także swobodą i pozwala odreagować zmęczenie i znużenie organizmu. Funkcja osobistego rozwoju należy do jednych z podstawowych funkcji czasu wolnego, składa się na nią rozwój zainteresowań a także uzdolnień. Czas wolny może być wykorzystywany na rozwój osobowości czy też rozwijanie sprawności fizycznej, a także kształtowanie wrażliwości umysłu. Dzięki funkcji społecznej człowiek jako istota społeczna, może się realizować oraz czuć się spełniony. Każdy człowiek pragnie bliskości innych ludzi, którzy stają się jego przyjaciółmi, chce należeć do jakiegoś grona. W czasie wolnym człowiek ma swobodę wyboru pod każdym względem. Najłatwiej wtedy znaleźć grupę ludzi ceniących sobie podobne wartości, styl życia czy też interesujących się tymi samymi rzeczami. Spędzanie czasu wolnego w towarzystwie innych wpływa na kształtowanie osobowości.

Bardzo podobne zapatrywanie na rodzaj funkcji wolnoczasowych reprezentuje W. Okoń. Mówi on o odpoczynku, który umożliwia regenerację i odnowę sił fizycznych i psychicznych w czasie wolnym, rozrywkach dających jednostce przyjemność, działalności społecznej, która powinna posiadać charakter dobrowolny i bezinteresowny a także o rozwijaniu zainteresowań i uzdolnień[1]. Andrzej Kamiński wyróżnia trzy funkcje czas wolnego: wypoczynek, rozrywkę oraz rozwój zainteresowań (samorozwój). Uważa, że „funkcja rozrywki polega na kompensowaniu monotonii dnia, nudy, powtarzających się codziennie czynności[2].

Stanisław Czajka użył społeczno-ideowych określeń, ponieważ wyodrębnił następujące funkcje, a mianowicie funkcje ekonomiczną, społeczno wychowawczą i higieniczną. Rozwój osobowości młodego człowieka zależy, więc od tego czy pewne czynności są źródłem odnowy sił, czy stanowią tylko i wyłącznie rodzaj ucieczki od życia społecznego, zawodowego oraz rodzinnego[3]. Funkcja wypoczynkowa wiąże się z pewną aktywnością podejmowaną w związku z regeneracją jednostki ludzkiej. A. Zawadzka odróżnia jeszcze wypoczynek od odpoczynku. Według niej, wypoczynek musi realizować trzy funkcję: odpoczynek, rozrywkę i wszechstronny rozwój połączony z dobrowolnym udziałem w życiu społecznym”. Jednym z najistotniejszych sposobów wykorzystania czasu wolnego jest udział zarówno w życiu kulturalnym jak tez rozrywce. Kontakt z kulturą nie tylko spełnia rolę czynnika uatrakcyjniającego sposoby spędzania czasu wolnego, ale także przyczynia się do dużego rozwoju osobowości człowieka. Natomiast rozrywka to część zabawy, czyli „każda czynność wykonywana dla przyjemności bez względu na jej końcowy rezultat”[4].

Podstawowym zadaniem wychowawczym realizowanym w czasie wolnym jest zdaniem prof. R. Wroczyńskiego wychowanie do rekreacji. Określa je jako „planowe działanie wychowawcze zmierzające do wyposażenia młodej generacji w umiejętności właściwego organizowania wypoczynku[5].

[1]  W. Okoń, Nowy słownik pedagogiczny, Żak, Warszawa 2001, s. 63 .

[2]  A. Kamiński, Funkcje pedagogiki społecznej, PWN, Warszawa 1992, s. 278 .

[3]   S. Czajka, Z problemów czasu wolnego, CRZZ, Warszawa 1999, s. 53 .

[4] Ibidem.

[5] Ibidem.